Feeds:
Wpisy
Komentarze

Posts Tagged ‘Nobel 2010’

 

Tegorocznego Nobla z literatury otrzymał Mario Vargas LLosa, 74-letni pisarz peruwiański, autor książek: „Miasto i psy”, „Rozmowa w „Katedrze”, „Szelmostwa niegrzecznej dziewczynki”.  Znawcy literatury chyba nareszcie odetchnęli z ulgą, bo czasami werdykt Akademii Szwedzkiej, która przyznaje nagrodę, bywa kontrowersyjny. Llosa od dawna wymieniany był w gronie „pewniaków” do tego zaszczytnego wyróżnienia (podobnie jak Carol Fuentes, Salman Rushdie, Milan Kundera).

Przed ogłoszeniem werdyktu dużo spekuluje się o kandydatach do nagrody, układa się rankingi, można nawet obstawić swój typ w zakładach bukmacherskich. Czasami jednak decyzja Akademii przechodzi najśmielsze wyobrażenia, jest oczywiście później szeroko komentowana w prasie, nierzadko wykpiwana, słychać głosy oburzenia. Zarzuca się Szwedom, że kreują twórców niedocenionych  lub kierują się poprawnością polityczną.

 

Już pierwszy Nobel literacki wywołał kontrowersje: kiedy nagrodzono poetę Rene Sully Prudhomme, czterdziestu krytyków i pisarzy ze Szwecji wysłało do Lwa Tołstoja list z przeprosinami, wstydząc się pewnie decyzji Akademii, która nie doceniła pisarza.

Upływ czasu weryfikuje decyzje jury, na długiej liście nagrodzonych są pisarze czytani i znani do dziś, są też tacy, których nazwiska nikomu nic nie mówią. Zdarza się również, że niezadowoleni z werdyktu Akademii Szwedzkiej są … jej członkowie. Po przyznaniu w 2004 roku nagrody Elfriede Jelinek, pisarz Knut Ahnlund zrezygnował z zasiadania w jury. Powieści pisarki nazwał bezmyślnymi  i sadomasochistycznymi.

Dwukrotnie do tej pory laureaci z literatury odmówili odebrania przyznanej nagrody: Borys Pasternak – w 1958 (w obawie przed represjami władz rosyjskich) oraz Jean Paul Sartre (w 1964).

Warto pamiętać, że Nagrodę Nobla z literatury otrzymało do tej pory 4 twórców polskich: Henryk Sienkiewicz (1905), Władysław Reymont (1924), Czesław Miłosz (1980), Wisława Szymborska (1996).

Dla niewtajemniczonych: Nagroda Nobla to najbardziej prestiżowa nagroda świata. Ustanowił ją Alfred Nobel, wynalazca dynamitu, autor ponad 300 patentów. Zapisał w swoim testamencie (w 1895 roku), że nagroda ma być fundowana z odsetek pozostawionego przez niego majątku (9,2 mln ówczesnych dolarów USA). Przyznawana jest od roku 1901 w następujących dziedzinach: fizyka, chemia, medycyna, literatura oraz nagroda pokojowa.

Zobacz też: M. Cieślik, M. Fuzowski „Nobel dla Ibisza”, w: „Newsweek” 40/2009, s. 90-92.

Read Full Post »