Feeds:
Wpisy
Komentarze

Posts Tagged ‘Będzin’

Mam ochotę bić brawo Sosnowieckiemu Centrum Sztuki – Zamkowi Sieleckiemu za wystawę, którą właśnie otworzył. Nosi nazwę „W oczach młodych. Życie i śmierć w będzińskim getcie”, i chociaż traktuje o jednym z miast Zagłębia Dąbrowskiego – moim mieście, to powstała w Stanach Zjednoczonych i jest prezentowana w Polsce po raz pierwszy!

 

Historia miejsca, w którym człowiek się wychowywał, i które wpłynęło na jego życie powinna fascynować – to dlatego tak entuzjastycznie zareagowałam na ten projekt. Bardzo długo mieszkałam na Kamionce, czyli właśnie w tej dzielnicy, której wojenną, niechlubną historię prezentuje wystawa.

Wszystko, co możemy na niej oglądać, to efekt zaangażowania studentów Northern Arizona University, którzy od 2013 do 2104 r. pod kierunkiem dr Björna Krondorfera zbierali materiały w ramach projektu badawczego Martin-Springer Institute. W wyniku ich pracy powstał cenny zbiór świadectw i dokumentów, które postanowiono przekazać do fachowego opracowania, żeby mogły być udostępnione jak najszerszemu gronu odbiorców. Studenci od samego początku zdecydowali się bazować tylko na źródłach dotyczących losów będzińskiej młodzieży. I to akurat świetnie dla naszego miasta, bo powstał produkt skrojony na miarę Będzina, który powinien znaleźć tutaj miejsce na stałe.

To, że wystawa trafiła do Polski jest zasługą Jeffreya Cymblera (jego przodkowie mieszkali w Będzinie i Zawierciu), który obejrzał ją w Nowym Jorku i pomyślał, że koniecznie muszą ją zobaczyć mieszkańcy naszego regionu. Dzięki jego pomocy „W oczach młodych” trafiło do nas. Kuratorem sosnowieckiej wystawy jest Monika Kempara.

Otwarcie wystawy. Z prawej Monika Kempra, drugi z lewej – Jeffrey Cymbler.

Wystawa prezentuje losy siedmiu młodych osób, które mieszkały w Będzinie przed wojną i w jej trakcie. Historię będzińskiego getta zaprezentowano, cytując m.in. fragmenty pamiętników, wspomnień oraz relacji tych, którym udało się przeżyć. Wśród „opowiadających” jest oczywiście znana bardzo dobrze będzinianom Rutka Laskier oraz Sam Pivnik, autor książki „Ocalały”, który przed wojną uczył się w murach naszej szkoły!

Na planszach możemy zobaczyć nieznane do tej pory zdjęcia dawnego Będzina. Pochodzą m.in. ze zbiorów Holocaust Memorial Museum, Yad Vashem, Muzeum Bojowników Getta w Izraelu, czy zbiorów prywatnych. I właśnie to ostatnie źródło ma największy potencjał, bo kryje materiały, których świat do tej pory nie widział. Fotografie zamieszczone na wystawie zrobiły na mnie wrażenie, bo odkrywają mało znane oblicze miejsca, które dobrze znam, i którego historii zawsze byłam ciekawa.

Wystawa jest tłumaczona z angielskiego (tłumaczenia dokonał Sławomir Konkol) i na drodze ustaleń z autorami nie wprowadzono w niej zmian, chociaż w niektórych miejscach można było – zgodnie z obecnym stanem wiedzy – coś uzupełnić lub wyjaśnić.

Rzeczy znalezione na terenie getta będzińskiego wypożyczone na czas wystawy od Fundacji Centrum Kultury Żydowskiej im. Rutki Laskier w Będzinie.

W wielu miejscach przytaczane są słowa z pamiętnika Rutki Laskier, który pisany był na Kamionce. Pod wpływem podwójnej translacji – z polskiego na angielski i z angielskiego znów na polski –  słowa będzińskiej Żydówki zostały zniekształcone. Z wysoko uniesioną brwią czytałam, co też Rutka napisała, chociaż przecież dobrze znam jej zapiski i wiem, że w tym miejscu używa zupełnie innych słów. Nie ma to znaczenia dla przeciętego odbiorcy – przekaz jest zachowany, tylko słowa różnią się od oryginalnych.

W oryginale dziennika Rutki ten fragment brzmi: „Obrzydły mi te szare domy, strach malujący się na każdej twarzy. Ten strach przyczepia się do każdego swymi mackami i nie chce puścić.”

To oczywiście drobnostka wobec znaczenia i niepowtarzalności tej wystawy. Uważam, że licealiści i gimnazjaliści z naszego miasta powinni ją zobaczyć. Mam nadzieję, że po 17 marca, do kiedy można ja oglądać w Sosnowcu, trafi też do Będzina, o którym przecież traktuje. I wtedy też będę biła brawo Muzeum Zagłębia w Będzinie.

Panel dyskusyjny po wystawie „Trough the Eyes of Youth: Life and Death in the Bedzin Ghetto” w USA: https://vimeo.com/254849284


W 2012 roku praca „W getcie będzińskim…” przygotowana przez naszych gimnazjalistów zajęła III miejsce w ogólnopolskim konkursie „Póki nie jest za późno”. Można o niej poczytać tutaj.

Reklamy

Read Full Post »

Nasze gimnazjum było w tym roku partnerem będzińskiego Narodowego Czytania. Organizatorem imprezy była Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna, Muzeum Zagłębia oraz Urząd Miejski.

Postanowiłam dołożyć swoje trzy grosze do zwyczajowego udziału w tego typu przedsięwzięciu, czyli odczytaniu fragmentów lektury, którą w tym roku było „Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego, notabene patrona będzińskiej biblioteki.

Do działania zainspirowała mnie dyskusja nad warszawskimi przeróbkami oryginalnego tekstu utworu i wycinanie z niego „tudzieży” i innych słów czy wyrażeń. Zaproponowałam uczniom, że zrobimy to samo, czyli wytniemy sobie z książki, co nam się żywnie podoba, ale nic nie wyrzucimy, tylko zrobimy z tych ubytków ponowny użytek.

Odbiłam w powiększeniu fragmenty powieści, rozdałam je uczniom w towarzystwie nożyczek, a na efekty nie trzeba było długo czekać. Zabawa okazała się bardzo wciągająca, a z zaangażowania gimnazjalistów powstała tablica z wyklejankami stworzonymi wyłącznie z „Przedwiośniowych” słów.

I tak właśnie powstało ‚Wycięte z „Przedwiośnia” (tudzież wyklejone)’ – prace można jeszcze kilka dni czytać w holu na piętrze będzińskiej książnicy.

Tutaj kilka zbliżeń na wyklejanki z tablicy:

Fragmenty „Przedwiośnia” czytane były w bibliotece przez osoby związane z Będzinem, m.in. wiceprezydentów miasta: Rafała Adamczyka i Darię Peterek, naczelnika Wydziału Oświaty UM Romana Goczoła, redaktor „Akualności Będzińskich” Martę Sowińską – Kłosowską czy dyrektora Teatru Dzieci Zagłębia, Pawła Klicę. Czytały też oczywiście dyrektor naszego gimnazjum Agata Durbacz i uczennica Julia Wojciechowska.

Słowa Żeromskiego czyta Roman Goczoł, naczelnik Wydziału Oświaty UM.

Julia Wojciechowska czyta fragmenty „Przedwiośnia”.

Agata Durbacz, dyrektor Gimnazjum nr 3 w Będzinie. Obok Julia.

Żeby nie znużyć słuchających, fragmenty książki przerywane były występami muzycznymi, wstawkami popularnonaukowymi dotyczącymi związków Żeromskiego z naszym regionem czy czasów historycznych, o których traktuje „Przedwiośnie”.

Na scenie Antonina Wiktorowicz, pod sceną – prowadzący imprezę: Beata Wardęga z MiPBP oraz Kamil Gryma z Muzeum Zagłebia w Będzinie.

Wysłuchaliśmy też nagrania głosu pisarza zarejestrowanego w 1924 roku, a na koniec wszyscy uczestnicy imprezy wzięli udział w quizie ze znajomości czytanej lektury. Miło mi donieść, że dwie z czterech nagród (które ufundował Antykwariat „Latarnik” z Czeladzi) udało się zdobyć Agacie Durbacz – dyrektor naszej szkoły oraz piszącej te słowa, czyli autorce bloga 🙂

Quiz. Żenia się inspiruje… Pani Kamilla Rybarz z uczniami.

Fragment wystawy towarzyszącej NC o życiu i twórczości Stefana Żeromskiego

Pracownik biblioteki Andrzej Noga zaprasza do obejrzenia wystawy w holu dolnym biblioteki. Wcześniej odczytał słowa Żeromskiego nagrane przed 90 laty i przeprowadził quiz, który tak dobrze nam poszedł.

Prace Tomasza Motłocha i jego syna Stasia.

Siła sprawcza Narodowego Czytania w Będzinie.

Read Full Post »

Jakiś czas temu Hans, mój znajomy z USA (znajomy dzięki temu blogowi, oczywiście!), wysłał mi informację o funkcjonujących w Stanach od 2009 r. „Little Free Library” – małych budkach z książkami dla lokalnej społeczności. Usiana jest nimi cała Ameryka. W Polsce niestety nie ma ani jednej… Lokalizację półek można sprawdzić tutaj.

To oczywiście pochodna idei „bookcrossing” wymyślonej też za oceanem, ale trochę wcześniej, bo w 2001 r. Ta moda na wymianę książek zarejestrowanych wcześniej na stronie przyszła do Polski dwa lata później. Dziś na „bookcrossing.pl” jest już ponad 26 tys. użytkowników i ponad 223 tys. uwolnionych książek!

Podobną budkę, jak te w Stanach, widziałam też na moich ukochanych Mazurach, niedaleko Muzeum K. I. Gałczyńskiego, czyli Leśniczówki Pranie:

biblioteka przydrozna

Wielokrotnie wspominałam też o idei książkokrążenia we Włoszech, np. tutaj i tutaj.

Postanowiliśmy dołożyć swoje pięć groszy w tej sprawie, a przy okazji uczcić Światowy Dzień Książki. Przed szkołą powiesiliśmy z uczniami specjalną półkę do wymiany książek. Ma służyć nie tylko osobom z naszej szkoły, ale wszystkim mieszkańcom – po prostu tym, którzy przechodzą obok budynku przy ul. Krakowskiej. Całej akcji przyświeca hasło, że dzielenie się książką z innymi jest lepsze od jej posiadania.

Każdy może wybrać z półki coś dla siebie, a po przeczytaniu udostępnić książkę innym. Na „Półeczce Gim 3” można też zostawić książkę, która nie jest nam już potrzebna. Punkt wymiany działa w godzinach pracy biblioteki szkolnej.

Już od dawna można wymieniać książki w ramach bookcrossingu w Miejskiej i Powiatowej Bibliotece Publiczne w Będzinie, ale taka półeczka na wolnym powietrzu to nowość w naszym mieście. 🙂

Półka Gim 3 Będzin

Jednak zanim zawisła przed szkołą, przeszła lekką metamorfozę z najzwyklejszej półki pod słońcem w półkę niepowtarzalną. Najpierw zbiliśmy ją z desek pilśniowych, potem okleiliśmy gazetami za pomocą metody decoupage. Później na gazety naklejono zdjęcia oczu – bo to przecież dzięki nim czytamy książki. Tak wyglądały prace:

Twórcze targanie gazet :-)

Twórcze targanie gazet 🙂

Na pierwszy rzut poszła półka.

Na pierwszy rzut poszła półka. Z tyłu całość przed metamorfozą.

Bezpośrednio po przyklejeniu efekt nie jest oszałamiający.

Bezpośrednio po przyklejeniu efekt nie jest oszałamiający.

Bartek był najlepszy w dobieraniu kawałków gazet do siebie, ale najwięcej frajdy sprawiło mu lakierowanie.

Bartek był najlepszy w dobieraniu kawałków gazet do siebie, ale najwięcej frajdy sprawiło mu lakierowanie.

Krajobraz po bitwie ;-)

Krajobraz po bitwie 😉

I już. Gotowa :-)

I już. Gotowa 🙂

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Pierwsza wybrała coś dla siebie Monika.

Monika wybrała coś dla siebie jako pierwsza.

 

Bezpieczeństwa półki strzegą m.in. oczy jednego z najbardziej uwielbianych przez nastolatki bohaterów filmów o wapirach

Bezpieczeństwa półki strzegą m.in. oczy uwielbianego przez nastolatki bohatera filmów o wampirach.

Uwalniane przez nas książki są oklejane specjalnymi naklejkami z numerem. Można sprawdzić, jaką drogę przebył każdy z zarejestrowanych woluminów – numer z naklejki wystarczy wpisać na stronie: http://www.bookcrossing.pl/

Dziękuję wszystkim uczniom za zaangażowanie w prace! 🙂

Miłej lektury! 🙂

 

 

 

Read Full Post »

Nasza biblioteka współorganizowała miejski konkurs „Będzin – spotkanie z historią”. Do rozgrywek zaprosiliśmy uczniów klas szóstych. Zaproszenie do zabawy przyjęły Szkoły Podstawowe: nr 1, nr 3, nr 6, nr 8, nr 10.

Napisałam „do zabawy”, bo oprócz wiedzy uczniowie musieli wykazać się sprytem i zręcznością, układali bowiem na czas puzzle i rzucali do celu. Wszystko oczywiście związane było tematycznie z naszym miastem. Puzzle zrobiliśmy ze starej pocztówki A. Żmigroda z 1925 r. przedstawiającej ruiny zamku będzińskiego.zamekZmigrod

Rzutowi do celu przyświecało hasło „Będzin – tu mi się podoba”. Za tarczę posłużyła nam mapa miasta. Najwyżej cenione były trafienia w centrum, niżej te na peryferiach. 😉

????????

????????

????????

Pytania z wiedzy historycznej obejmowały okres od czasów najdawniejszych aż po wiek XXI – uczniowie odpowiadali np. na pytanie o nazwisko prezydenta miasta, honorowych obywateli Będzina czy cykliczne imprezy kulturalne.

Hitem okazał się poczęstunek związany tematycznie z konkursem – ciastka w kształcie zamku!

????????

????????

Cieszymy się, że mogliśmy miło zaskoczyć również nauczycieli – opiekunów szóstoklasistów. Z przyjemnością wysłuchali nieznanej im do tej pory piosenki o Będzinie, którą w okresie międzywojennym nagrała Hanka Ordonówna. Autorem słów jest Julian Tuwim:

 

WYNIKI KONKURSU:

1. miejsce: SP nr 10,
2. miejsce: SP nr 8
3 miejsce: SP nr 3.

Gratulujemy uczniom i dziękujemy za udział w zabawie!

Uczestnicy konkursu.

Uczestnicy konkursu.

Konkurs przygotowały nauczycielki: Izabela Tumas i Agata Durbacz z pomocą Ady Strzemińskiej i Małgorzaty Klimek.

????????

Archiwalne zdjęcia Będzina – fragment konkursowej dekoracji.

Read Full Post »

Urząd Miejski w Będzinie wraz z Miejską i Powiatową Biblioteką Publiczną naszego miasta zainicjował projekt „Wirtualna biblioteka – skanuj i czytaj”.

Na kilku przystankach umieszczono plakaty z kodami QR. Ich zeskanowanie przez telefon lub tablet za pomocą specjalnej aplikacji umożliwia pobranie kilku tytułów książek w wersji elektronicznej – oczywiście gratis!

skanuj i czytaj_plakat

O całym przedsięwzięciu pisze tutaj wczorajsze katowickie wydanie GW.

Read Full Post »

70 lat temu na początku sierpnia w Będzinie zlikwidowano getto żydowskie. Pisałam o nim na blogu już kilkakrotnie, m.in. dlatego, że robiliśmy z uczniami projekty dotyczące historii II wojny światowej w naszym mieście.

W niedzielę odbyły się uroczystości miejskie związane z tą smutną rocznicą, dziś pod pomnikiem Bohaterów Getta Będzińskiego Gmina Wyznaniowa Żydowska w Katowicach wraz z Fundacją Brama Cukermana zorganizowała spotkanie, które uczciło pamięć pomordowanych mieszkańców naszego miasta.

???????????????????????????????

Rabin odmawia kadisz.

???????????????????????????????

Abraham Green – Przewodniczący Światowego Związku Żydów Zagłębia (po lewej) oraz Menachem Lior-Liwer.

???????????????????????????????

???????????????????????????????

Zev Londner (Leron)

???????????????????????????????

Filmowi o Będzinie autorstwa Pawła Bogocza towarzyszyła oprawa muzyczna w wykonaniu chóru Camerata Silesia.

???????????????????????????????

???????????????????????????????

Pod pomnikiem na placu Bohaterów Getta Będzińskiego.

???????????????????????????????

???????????????????????????????

???????????????????????????????

Składanie pod pomnikiem kamyków – symbolu pamięci o zmarłych.

???????????????????????????????

Modlitwa w Bramie Cukermana.

Read Full Post »

Od roku 2007 na drzwiach naszej biblio wisi tabliczka z informacją, że wymiennie z „biblioteką” stosuje się u nas nazwę „książkolandia”. Wymyśliła ją nasza ówczesna uczennica,  Klaudia Musiał.

Ksiazkolandia

Klaudia_Musiał

A co ma z tym wspólnego tegoroczna Miss Śląska i Zagłębia? Bo została nią właśnie ta sama Klaudia Musiał, nasza absolwentka!

Jesteśmy bardzo dumni! Gratulacje! 🙂

Tutaj można zobaczyć fotorelację z wyborów miss:

http://www.dziennikzachodni.pl/artykul/903225,klaudia-musial-z-bedzina-miss-slaska-i-zaglebia-2013,1,1,id,t,sm,sg.html#galeria-material

A tutaj Klaudia (w środku) – jeszcze jako gimnazjalistka –  podczas inscenizacji „Ostatnie dni getta”, w której brali udział uczniowie naszej szkoły:

Klaudia_M

Więcej zdjęć (w tym piękne ujęcie, na którym Klaudia gra scenę rozdzielenia z ukochanym) – tutaj.

Read Full Post »

Older Posts »